Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται μεταξύ του αριστερού κόλπου και της αριστερής κοιλίας. Το βαλβιδικό σύστημα της μιτροειδούς βαλβίδας αποτελείται από δύο γλωχίνες / πτυχές, το μιτροειδικό δακτύλιο, τις τενόντιες χορδές και τους θηλοειδείς μύες.

Η μιτροειδής βαλβίδα ανοίγει κατά τη διαστολή και δια μέσου αυτής περνάει το αίμα από τον αριστερό κόλπο προς την αριστερή κοιλία και κλείνει κατά τη συστολή εμποδίζοντας το αίμα να γυρίσει ξανά στον αριστερό κόλπο.

ΣΤΕΝΩΣΗ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ

Τα φυσιολογικά όρια του ανοίγματος της μιτροειδούς βαλβίδας είναι περίπου 4 με 6 cm2. Όταν το άνοιγμα αυτό μικρύνει τότε υπάρχει στένωση στη βαλβίδα και η ροή του αίματος από αυτήν είναι μικρότερη από το φυσιολογικό.

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ

Όταν η μιτροειδής βαλβίδα δεν κλείνει καλά και επιτρέπει τη ροή του αίματος προς τα πίσω, δηλαδή αντί να ρέει το αίμα μόνο προς την αριστερή κοιλία αυτό παλινδρομεί και στον αριστερό κόλπο, τότε η βαλβίδα παρουσιάζει ανεπάρκεια.

Η ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας είναι μία πάθηση που μπορεί να υπάρχει για αρκετά χρόνια, πριν τα συμπτώματά της γίνουν αντιληπτά από τον ασθενή.

ΜΕΙΚΤΗ ΒΛΑΒΗ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ

Κάποιες φορές η βλάβη της μιτροειδούς βαλβίδας συνδυάζει στένωση και ανεπάρκεια μαζί. Αυτού του τύπου η βλάβη ονομάζεται μεικτή.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συμπτώματα της βαλβιδοπάθειας της μιτροειδούς βαλβίδας (στένωση, ανεπάρκεια ή μεικτή βλάβη) είναι προοδευτικά επιδεινούμενα. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, η βλάβη της μιτροειδούς βαλβίδας δημιουργείται και επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου. Ως εκ τούτου και τα συμπτώματα του ασθενούς στην αρχή δεν είναι πολύ έντονα, αλλά με την πάροδο του χρόνου επιδεινώνονται, δίνοντας στον ασθενή το έναυσμα για καρδιολογική εξέταση. Συνήθως οι ασυμπτωματικοί ασθενείς βρίσκουν τη δυσλειτουργία της μιτροειδούς βαλβίδας σε τυχαίο καρδιολογικό έλεγχο.

  • Δύσπνοια και κόπωση
    Η δύσπνοια συνήθως γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή σαν εύκολη κόπωση, γρήγορη αναπνοή (ταχύπνοια), μερικές φορές ως «φούσκωμα» σε ηρεμία, κόπωση – κούραση ή σαν αδυναμία ολοκλήρωσης μιας βαθιάς εισπνοής.
  • Αρρυθμίες – αίσθημα παλμών
    Ο ασθενής αισθάνεται κάποια αλλαγή στο ρυθμό των χτύπων της καρδιάς του. Αυτό το περιγράφει ως ένα φτερούγισμα στο στήθος ή σαν ένα κόμπο. Πολλές φορές αισθάνεται την καρδιά του να σταματάει και να ξεκινάει απότομα με ένα δυνατό χτύπο. Οι πιο συνηθισμένες αρρυθμίες είναι οι έκτακτες συστολές και η κολπική μαρμαρυγή.
  • Καρδιακή ανεπάρκεια
    Σε περιπτώσεις που η βλάβη της μιτροειδούς βαλβίδας δε γίνει εγκαίρως αντιληπτή και δε χορηγηθεί η κατάλληλη αγωγή, ο ασθενής μπορεί να οδηγηθεί σε καρδιακή ανεπάρκεια.
  • Πνευμονικό οίδημα
    Όταν η δύσπνοια που οφείλεται σε βαλβιδοπάθεια της μιτροειδούς βαλβίδας δεν εκτιμηθεί και αντιμετωπισθεί άμεσα (καρδιολογική εξέταση και αναλόγως των αποτελεσμάτων κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή), μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονικό οίδημα.

ΑΙΤΙΑ

Συνήθως η βαλβιδοπάθεια της μιτροειδούς (στένωση ή ανεπάρκεια ή συνδυασμός των δύο βλαβών) επιδεινώνεται σταδιακά καθώς επέρχεται η φυσιολογική φθορά της βαλβίδας, λόγω προχωρημένης ηλικίας του ασθενούς (εκφυλιστικής αιτιολογίας αίτια).

Επίσης το έμφραγμα του μυοκαρδίου μπορεί να προκαλέσει ανεπάρκεια σε μία μιτροειδή βαλβίδα που πριν το έμφραγμα λειτουργούσε φυσιολογικά.

Η πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας είναι μία εκ γενετής πάθηση όπου οι γλωχίνες/ πτυχές της βαλβίδας έχουν μία πιο χαλαρή δομή και κατά τη σύγκλειση της βαλβίδας οπισθοχωρούν λίγο προς τον αριστερό κόλπο, δημιουργώντας μια μικρή παλινδρόμηση του αίματος – διαφυγή προς τον αριστερό κόλπο. Σε κάποιους ασθενείς, η πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας μπορεί να εξελιχθεί σε ανεπάρκεια αυτής με την πάροδο του χρόνου.

Η διάταση του δακτυλίου της μιτροειδούς βαλβίδας θεωρείται «λειτουργική ανεπάρκεια» και δημιουργείται συνήθως σε περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας, λόγω διάτασης της αριστεράς κοιλίας μετά από έμφραγμα. Επίσης μπορεί να συμβεί ρήξη μιας τενόντιας χορδής που θα οδηγήσει σε σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας.

Ρευματικός πυρετός

Ο ρευματικός πυρετός σε παιδική ηλικία έχει ως αποτέλεσμα την εκφύλιση και χαλάρωση των ιστών της μιτροειδούς βαλβίδας. Συνήθως ο ρευματικός πυρετός προκαλεί μεικτή βλάβη της μιτροειδούς βαλβίδας, δηλαδή ανεπάρκεια και στένωση μαζί.

ΕΝΔΟΚΑΡΔΙΤΙΔΑ

Στην ενδοκαρδίτιδα, η μιτροειδής βαλβίδα προσβάλλεται από λοίμωξη λόγω βακτηρίων (σταφυλόκοκκος, στρεπτόκοκκος ή άλλων). Κατά τη διάρκεια της ενδοκαρδίτιδας ο ασθενής παρουσιάζει συνεχή πυρετό που δεν υποχωρεί με αντιβιοτική αγωγή, αρρυθμίες, δύσπνοια, αναιμία, απώλεια βάρους, επίμονο βήχα, κόπωση, εφίδρωση και μυϊκούς πόνους. Σε σοβαρότατες καταστάσεις μπορεί να υπάρχει απόστημα στο μιτροειδικό δακτύλιο αλλά και σε άλλα όργανα όπως ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες και ο σπλήνας, που οφείλονται σε έμβολα εκβλαστήσεων που αποκολληθήκαν από την πάσχουσα μιτροειδή βαλβίδα.

Η διάγνωση της ενδοκαρδίτιδας γίνεται με αιματολογικό έλεγχο – καλλιέργειες σε συνδυασμό με υπερηχογράφημα καρδιάς ή διοισοφάγειο υπερηχογράφημα, τα οποία μας δείχνουν το βαθμό σοβαρότητας της νόσου της μιτροειδούς βαλβίδας, δηλαδή αν υπάρχουν εκβλαστήσεις σε αυτήν, απόστημα του μιτροειδικού δακτυλίου, τυχόν καταστροφή των γλωχίνων της βαλβίδας ή εκφύλιση του ιστού της.

Η ενδοκαρδίτιδα αντιμετωπίζεται με τη λήψη αντιβιοτικών για 4 με 6 εβδομάδες. Σε περίπτωση που έχει δημιουργηθεί βλάβη στη μιτροειδή βαλβίδα, ο καρδιοχειρουργός επιλέγει την κατάλληλη χρονική στιγμή για να επέμβει και να επιδιορθώσει ή να αντικαταστήσει την αυτόχθονη μιτροειδή βαλβίδα.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση της βαλβιδοπάθειας της μιτροειδούς βαλβίδας (στένωση ή ανεπάρκεια ή μεικτή βλάβη) γίνεται με triplex υπερηχογράφημα καρδιάς ή με διοισοφάγειο υπερηχογράφημα καρδιάς για αναλυτικότερο έλεγχο των βαλβίδων. Οι ασθενείς που έχουν τακτικό καρδιολογικό έλεγχο ανακαλύπτουν τυχόν δυσλειτουργία της μιτροειδούς βαλβίδας σε αρχικό στάδιο και παρακολουθούν την εξέλιξη της νόσου.

Στην υπερηχογραφική εξέταση παρατηρείται η βαλβίδα ως κατασκευή, η κατάσταση των πτυχών της, τυχόν εκφύλιση, εάν υπάρχει χαλάρωση του ιστού της ή παρουσία επασβέστωσης σε αυτήν, η επιφάνεια του ανοίγματος του στομίου της βαλβίδας, ο βαθμός της ανεπάρκειας της βαλβίδας, η διάμετρος του δακτυλίου, καθώς και η κατάσταση του υποβαλβιδικού μηχανισμού, δηλαδή των τενόντιων χορδών και των θηλοειδών μυών.

Ανάλογα με τα υπερηχογραφικά ευρήματα της καρδιάς, την ηλικία του ασθενούς καθώς και το ιστορικό του, ο καρδιοχειρουργός διαλέγει την κατάλληλη χειρουργική θεραπεία για τον ασθενή (αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας ή επιδιόρθωση), τον τύπο της βαλβίδας (εάν θα είναι μηχανική ή βιολογική), το μέγεθος της βαλβίδας ή το μέγεθος του δακτυλίου.

Στη στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας η προτεινόμενη θεραπεία είναι η αντικατάσταση της στενωμένης βαλβίδας. Στην ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας επιλέγεται η επιδιόρθωση αυτής. Σε περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η επιδιόρθωση, λόγω λειτουργικότητας ή ανατομίας της αυτόχθονης μιτροειδούς βαλβίδας, επιλέγεται η αντικατάσταση της βαλβίδας από μηχανική ή βιολογική.

Ο ασθενής εισέρχεται στην κλινική μία ημέρα πριν το χειρουργείο και υποβάλλεται σε λεπτομερή έλεγχο της υγείας του. Ο προεγχειρητικός έλεγχος περιλαμβάνει καρδιογράφημα, υπερηχογράφημα καρδιάς, εργαστηριακό αιματολογικό έλεγχο, ακτινογραφία θώρακος, κλινική εξέταση από παθολόγο, έγχρωμο triplex καρωτίδων αρτηριών και στεφανιογραφία.

Επίσης οι συγγενείς του ασθενή φροντίζουν για την παρακαταθήκη των απαραίτητων μονάδων αίματος πριν από το χειρουργείο.

ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ ΜΕ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ή ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑ

Η αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας εφαρμόζεται κυρίως στις βαλβίδες με στένωση. Αυτή η χειρουργική θεραπεία επιλέγεται επίσης σε ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας, εφόσον ανατομικά ή λειτουργικά είναι καλύτερη μακροπρόθεσμη θεραπεία για τον ασθενή.

Ο καρδιοχειρουργός αφαιρεί τη νοσούσα βαλβίδα και γίνεται αντικατάστασή της είτε από μηχανική (μεταλλική βαλβίδα με μεγάλη διάρκεια ζωής) είτε από βιολογική (χοιρινή ή βόια με διάρκεια ζωής άνω των 15 ετών). Μετά την αντικατάσταση της αυτόχθονης μιτροειδούς βαλβίδας από την προσθετική (μηχανική ή βιολογική) εγχειρητικά, ακολουθεί επιβεβαίωση της καλής τοποθέτησης και λειτουργίας της προσθετικής μιτροειδούς βαλβίδας με διοισοφάγειο υπερηχογράφημα καρδιάς.

ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ

Στην επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας διατηρείται η βαλβίδα του ασθενούς και ανάλογα με τη βλάβη γίνεται τοποθέτηση δακτυλίου βαλβιδοπλαστικής, σε συνδυασμό με τους κατάλληλους επιδιορθωτικούς χειρισμούς στο επίπεδο των γλωχίνων ή των τενόντιων χορδών για να επιτευχθεί το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα.

Μετά την επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας διεγχειρητικά, ακολουθεί επιβεβαίωση της καλής λειτουργίας της βαλβίδας με διοισοφάγειο υπερηχογράφημα.

Με τη μέθοδο της επιδιόρθωσης της μιτροειδούς βαλβίδας οι ασθενείς μετεγχειρητικά δε χρειάζεται να λαμβάνουν αντιπηκτικά εφ’ όρου ζωής και ο κίνδυνος για εγκεφαλικό επεισόδιο ή λοίμωξη της βαλβίδας είναι πολύ μικρότερος.

Στην αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας αλλά και στην επιδιόρθωση, γίνεται χρήση γενικής αναισθησίας και εξωσωματικής κυκλοφορίας. Το μηχάνημα της εξωσωματικής κυκλοφορίας επιτελεί τις λειτουργίες της καρδιάς και των πνευμόνων. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης το αίμα εκτρέπεται στο μηχάνημα της εξωσωματικής κυκλοφορίας, όπου οξυγονώνεται και επιστρέφει εκ νέου στο σώμα του ασθενούς τροφοδοτώντας τον εγκέφαλο και το σώμα.

Οι ασθενείς μετά την επέμβαση νοσηλεύονται στην κλινική περίπου έξι ημέρες.

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ – MITRACLIP

Η θεραπεία της διαδερμικής επιδιόρθωσης της μιτροειδούς βαλβίδας (MITRACLIP) προτείνεται σε υπέργηρους ασθενείς και σε ασθενείς με βεβαρυμμένο ιατρικό ιστορικό, λόγω του υψηλού κινδύνου από ένα ανοιχτό χειρουργείο καρδιάς. Αυτού του είδους η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο σε λειτουργική ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας.

Η διαδερμική επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας πραγματοποιείται από εξειδικευμένους επεμβατικούς καρδιολόγους, όπου μέσω μηριαίας προσπέλασης και με τη βοήθεια καθετήρα, τοποθετείται ένα clip – ένας «συνδετήρας» στη μιτροειδή βαλβίδα μειώνοντας κατά πολύ την ανεπάρκειά της.

Αφήστε μια απάντηση